Eerste fase van het composteringsproces

Je overweegt om te beginnen composteren maar je weet niet precies hoe? Of ben je al goed bezig, maar nog niet helemaal tevreden over de eerste “oogst”? Dan zit je goed. We leggen jou stap voor stap uit hoe het composteren in zijn werk gaat.

Stap 1: Welke manier van composteren pas het best bij jou(w tuin)?

Afhankelijk van de grootte van jouw tuin kan je voor een andere manier van composteren kiezen.

  • Geen tuin: Kies voor een wormenbak of compostvat. Een wormenbak gebruik je om keukenresten in (beperkte mate) in te verwerken. Wormen zetten het keukenafval om naar compost. In een compostvat kan je makkelijker meer resten verwerken dan in een wormenbak.
  • Een tuin tot +- 400m2: Kies voor een compostvat. Een compostvat neemt niet al te veel ruimte in beslag en kan gemakkelijk gevuld worden met zowel resten uit de keuken als uit de tuin.
  • Een tuin > 400m2: Kies voor één of meerdere compostbakken of een composthoop. In een compostbak kan je makkelijk grotere hoeveelheden keuken en tuinresten kwijt. Kies bij voorkeur voor 2 of 3 bakken om het omzetten van uw compostbak te vergemakkelijken. Wil je écht grote hoeveelheden groen “afval” verwerken, dan kan je kiezen voor een composthoop.

Stap 2: Gebruik de juiste samenstelling

Bij het composteren moet je zorgen voor een juiste hoeveelheid aan voedingsstoffen, lucht (structuur) en vocht. Heb je teveel of te weinig van een van deze 3, dan gaat je composteringsproces inzakken (teveel vocht, te weinig structuur), uitdrogen (te weinig vocht, teveel structuur) of gewoon niet bewegen (geen voedingsstoffen).

De juiste samenstelling is altijd wat aftasten, zeker omdat je de ene keer met veel groen materiaal zit, en de andere keer met veel bruin materiaal. “Welk materiaal?” hoor ik je denken? Bij het composteren werken we in hoofdzaak met deze 2 grote groepen van reststoffen. Groen materiaal bevat veel vocht en voedingsstoffen maar heeft weinig structuur terwijl bruin materiaal wat minder voedingsstoffen bevat maar veel structuur in de composthoop brengt.

Enkele voorbeelden van groen & bruin materiaal:

Groen materiaal

  • Fruitresten, incl schillen (ook van citrusvruchten)
  • Groetenresten
  • Grasmaaisel
  • Onkruid
  • Aardappelschillen
  • Haagscheersel (= ook bruin)

Bruin materiaal

  • Haagscheersel (= ook groen)
  • Hooi & stro
  • Uitgebloeide snijbloemen
  • Zaagsel (van onbehandeld hout)
  • Dorre bladeren
  • Kleine takjes
  • Dennenaalden

Html code here! Replace this with any non empty text and that's it.

Stap 3: Aan de slag!

Indien je jouw composthoop enkel maar begint en aanvult met de groenresten uit de keuken, zal er maar weinig op gang komen. Zoals in puntje 2 vermeld dien je het groen en bruinmateriaal met elkaar af te wissen. Resten uit de keuken vallen quasi volledig onder het groen materiaal.

Heb je bij de opstart niets anders dan keukenresten, dan hoef je jou natuurlijk niet in te houden om het alvast klaar te leggen in jouw compostbak. Echter start je best met een degelijke laag bruin (structuur) materiaal en dán pas het eerste groen. Dit zorgt voor een luchtige onderlaag en afvoer van een teveel aan water.

Wissel vervolgens lagen van groen met bruin materiaal af. Verklein alles zoveel als mogelijk alvorens ze op de hoop te gooien. Maak er bvb in de keuken een gewoonte van om de buitenste dikke nerven van bloemkoolbladeren in stukken te snijden alvorens deze in de groenvuilbak te gooien. Op deze manier vergemakkelijk je het verteringsproces eenmaal het op de composthoop belandt. Takjes vanuit de tuin kan je bvb met de spade verkleinen.

Voeg nóóit dikke lagen zuiver bruin (bvb hooi) of zuiver groen materiaal (bvb grasmaaisel) toe. De eerste zorgt voor een weinig actief composteer proces, de laatste voor oververhitting & inzakken, met een rottingsproces tot gevolg. In het geval je toch veel groen of bruin materiaal liggen hebt, meng het dan goed door elkaar met de riek. Bruin materiaal kan je ook langs de kant houden voor momenten wanneer je enkel groen materiaal hebt.

Stap 4: De compost omzetten

Het is belangrijk om uw compost tijdig om te zetten. Omzetten wil zeggen dat je met een riek het halfverteerde compostmateriaal goed met elkaar vermengt. Door het proces van omzetten verklein je als gevolg ook nog eens de takjes en grovere stukken die nog aanwezig kunnen zijn. Gemiddeld kan je na 1,5 maand jouw uw compost voor de eerste keer omzetten.

Tijdens het omzetten is het tevens het ideale moment om de vochtigheidsgraad van uw compost te beoordelen. Neem een hand halfverteerde compost en knijp hem goed samen. Valt het materiaal bij het opdoen van jouw hand gewoon los uit elkaar, dan moet je water toevoegen. Komt het materiaal echter langs jouw vingers naar buiten door het knijpen en blijft het zijn samengeknepen vorm behouden, voeg dan zeker structuurmateriaal toe en vermeng het goed met de halfverteerde compost! De juiste vochtigheid van compost zal je mettertijd beter en beter kunnen inschatten. Compost met de ideale vochtigheidsgraad zal bij het openen van jouw hand noch brokkelen noch zijn vorm behouden, maar langzaam weer wat uitzetten en bij beroering uit elkaar vallen.

Het omzetten van compost in een compostvat is iets omslachtiger dan bij een compostbak.

  • Omzetten compostvat: Eenmaal het compostvat vol is doe je er goed aan hem volledig te legen. Bij een compostvat schuif je het omhulsel naar boven en schraap je het nog niet verteerde compostmateriaal eraf. Het onderste verteerde materiaal schep je op en leg je apart. Je legt dit materiaal ergens op een beschutte/overdekte plaats zodat er geen regen meer aankan. Dit kan je na een 2e rijpingsprocess van enkele weken in jouw tuin gebruiken. Maak van de gelegenheid gebruik om het compostvat te reinigen. Zorg ervoor dat de verluchtingsgaatjes langs de onderkant volledig vrij zijn. Het onverteerde materiaal kan nu terug de compostbak in. Zorg opnieuw voor een laagje bruin structuurmateriaal langs de onderkant om goed te starten!
  • Omzetten compostbak(ken): Het omzetten van een compostbak is iets eenvoudiger. Indien je over een tweede & derde compostbak beschikt gooi je het halfverteerde compostmateriaal van bak 1 naar bak 2. Doe dit door de halfverteerde compost laag per laag, maar met enige kracht, van de hoop af te schrapen. Vervolgens gooi je het schraapsel in de 2e bak. In dit proces zal je de compost verder verkleinen en zorg je voor een goede menging van het materiaal. Voeg bruin materiaal toe indien de compost te nat is, of water indien te droog. Indien je tijdig omgezet hebt (na +- 1,5 maand), zal een 2 broei snel tot stand komen. Na een paar weken kan je de compost van bak 2 omzetten naar bak 3. Dit doe je op dezelfde manie als van bak 1 naar 2. Hou de compost uit bak 2 & 3 droog door hem af te dekken met een afdakje.

Stap 5: De compost gebruiken

Goede compost heeft tal van toepassingsmogelijkheden. We kunnen de compost in 2 groepen onderverdelen: jonge & rijpe compost.

Jonge compost bevat nog een deel onverteerde componenten maar je moet al moeite doen om hun oorsprong te herkennen. Hij bevat tevens nog een belangrijk deel compostwormen. Deze compost is vooral geschikt als mulchlaag in bijvoorbeeld de moestuin of in jouw borders. Het beschermt en stimuleert de organische leven in de grond, voedt de planten en vermindert de kans op ziektes.

Rijpe compost (>6 maand oud) heeft meer toepassingen dan jonge compost. Ook deze kan je gebruiken in jouw moestuin of borders, echter kan je deze perfect inharken door zijn kruimelige structuur. Het is een langzaam werkende meststof en een zegen voor het bodemleven en jouw planten.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here